تشخیص و علل پیش‌دیابت

پیش دیابت به مرحله ای قبل از ابتلا به دیابت نوع ۲ گفته می شود که در آن سطح قند خون بالاتر از حد طبیعی است ولی نه در آن حد که بتوان آن را دیابت در نظر گرفت. این اتفاق زمانی رخ می دهد که در متابولیسم گلوکز خون اختلال ایجاد می شود و بدن قادر به سوزاندن قند درسلول های بافت ها و ماهیچه ها نبوده و در نتیجه قند شروع به تجمع در مسیر جریان خون می کند. انسولین هورمونی است که دستور جذب گلوکز را به سلول ها می دهد. در پیش دیابت بدن فرد شروع به مقاومت در برابر انسولین کرده و اگر اقدامات لازم صورت نگیرد، با گذر زمان توانایی بدن در تولید انسولین کاهش خواهد یافت.  افراد دارای پیش دیابت معمولا فشار خون بالا و چربی خون غیر طبیعی دارند که هر دو پیش از افزایش سطح گلوکز خون ایجاد می شوند.

اگر کسی با تشخیص ابتلاء به پیش‌دیابت مواجه شود، به این معنی است که قند خون وی بالاتر از میزان نرمال است، اما آنقدر بالا نیست که بتوان تشخیص دیابت را محرز دانست. اگر فرد دچار پیش‌دیابت تحت درمان قرار نگیرد، پیش‌دیابت به دیابت نوع 2، بیماری قلبی و استروک منجر می‌شود.

بر مبنای اعلام مایو کلینیک اگر کسی دچار پیش‌دیابت باشد و تغییراتی در سبک زندگی خود اعمال نکند، ممکن است در طول ده سال به دیابت نوع 2 مبتلاء شود.

نخستین قدم در مدیریت پیش‌دیابت درک معنی تشخیصی ابتلاء به آن است.

اصلاحات دیگر پیش‌دیابت

پزشک ممکن است برای ارجاع به پیش‌دیابت از اصطلاحات زیر استفاده کند:

اختلال تحمل گلوکز  (IGT)، که به معنی بالاتر از حد نرمال بودن قند خون پس از خوردن غذا است

اختلال گلوکز ناشتا (IFG) که به معنی بالاتر از حد نرمال بودن قند خون در هنگام صبح و پیش از خوردن غذا است

سطح هموگلوبین A1C بین 5.7 و 6.4 درصد

علایم پیش‌دیابت کدامند؟

پیش‌دیابت هیچ علامت آشکاری ندارد. برخی از مردم ممکن است با وضعیتهای مرتبط به مقاومت انسولین مثل سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و اکانتوسیس نیگریکانس مواجه شوند، که شامل ایجاد لکه‌های تیره، زبر و مخملوار در پوست است. تغییر رنگ مزبور به طور معمول در قسمت‌های زیر ایجاد میشود:

آرنج

زانوها

گردن

زیر بغل

بند انگشت

اگر کسی با تشخیص ابتلاء به پیش‌دیابت مواجه شود، در صورت مواجهه با موارد زیر مشورت با پزشک مهم است:

افزایش تشنگی

افزایش ادرار به ویژه در اوقات شب

خستگی

تاری دید

زخم یا بریدگی که التیام پیدا نمیکند

موارد مزبور علایم معمول دیابت نوع 2 هستند و میتوانند نشان دهنده این موضوع باشند که پیش‌دیابت در فرد به دیابت نوع 2 پیشروی کرده است. پزشک میتواند برای تأیید تشخیص از یک سری تستها استفاده کند.

علل پیش‌دیابت کدامند؟

لوزالمعده (پانکراس) وقتی مردم غذا می‌خورند هورمونی به نام انسولین ترشح میکند تا سلولهای بدن بتوانند قند موجود در خون را به عنوان انرژی داخل سلولها مصرف کنند. این راهی است که به کمک آن انسولین باعث کاهش سطح قند خون میشود. در مورد پیش‌دیابت سلولهای بدن به انسولین به شکل کامل پاسخ نمیدهند. این وضعیت مقاومت به انسولین نامیده میشود.

علل مقاومت به انسولین روشن نیست. بر مبنای اعلام مایو کلینیک، پیش‌دیابت ارتباطی قوی با عوامل مربوط به سبک زندگی و ژنتیک دارد.

مردم دارای سبک زندگی بیتحریک و دچار اضافه وزن با افزایش خطر ابتلاء به پیش‌دیابت مواجه هستند.

ریسک فاکتورهای پیش‌دیابت

پیش‌دیابت ممکن است برای هر کسی ایجاد شود اما برخی ریسک فاکتورها شانس ابتلاء به آن را افزایش میدهند. در صورت داشتن سن بالای 45 سال یا شاخص توده بدن (BMI) بالاتر از 25، پزشک ممکن است شخص را برای بررسی وضعیت پیش‌دیابت مورد غربالگری قرار داد.

ریسک فاکتور دیگر در این مورد ذخیره چربی زیاد در اطراف کمر نسبت به ران است. مردم میتوانند این ریسک فاکتور را خود اندازه‌گیری کنند: آیا دور کمر 101 سانتیمتر یا بیشتر برای مردان و 88 سانتی‌متر یا بیشتر برای زنان است؟

دیگر ریسک فاکتور در این مورد مربوط به زندگی ساکن و بیتحرک است.

پیش‌دیابت چگونه تشخیص داده میشود؟

برای تشخیص دقیق نیاز است تا پزشک آزمایش خون انجام دهد.

نتایج بررسی آزمایشگاهی بسیار به نوع تست بستگی دارد. بر مبنای اعلام NIH مردم باید برای تأیید تشخیص برای بار دوم نیز تست خون انجام دهند. برای تشخیص مزبور از دستگاههای اندازه‌گیری سطح گلوکز مثل تست آزمون انگشت استفاده نمیشود. در عوض دکتر یکی از تستهای زیر یا دو مورد از آنها را استفاده میکند:

تست هموگلوبین  A1c

تست هموگلوبین A1c که تست A1c یا تست هموگلوبین گلیکوزیله نیز نامیده میشود، میانگین سطح قند خون را در طول یک دوره 2 تا 3 ماهه اندازه‌گیری میکند. این تست نیازی به ناشتا بودن ندارد و در هر وقت روز قابل انجام است.

A1c به مقدار 5.7 درصد تا 6.4 درصد برای پیش‌دیابت تشخیصی محسوب میشود. انجام مجدد این تست برای تأیید نتایج نیاز است. هر قدر A1c بالاتر باشد ریسک پیشرفت پیش‌دیابت به دیابت بیشتر خواهد بود.

تست گلوکز پلاسمای ناشتا  (FPG)

برای انجام تست FPG، شخص باید 8 ساعت در طول شب را به صورت ناشتا سر کند. پیش از خوردن غذا، یک نمونه خون برای آزمایش از فرد گرفته میشود.

سطح قند خون یسن 100 تا 125 میلیگرم بر دسیلیتر نشان دهنده پیش‌دیابت است.

تست تحمل گلوکز خوراکی  (OGTT)

این تست نیز برای انجام نیاز به ناشتا بودن دارد. پزشک سطح قند خون را دو بار بررسی میکند، یک بار در زمان مراجعه فرد به پزشک و بار دوم دو ساعت پس از نوشیدن یک نوشیدنی حاوی قند.

اگر سطح قند خون در خوانش تست مزبور 10 تا 199 میلیگرم بر دسیلیتر پس از گذشت دو ساعت مورد اشاره باشد، آنگاه تست نشان دهنده IGT یا پیش‌دیابت محسوب میشود.

درمان پیش‌دیابت

درمان پیش‌دیابت همچنین پیشگیری از دیابت نوع 2 محسوب میشود. اگر کسی در شرایط پیش‌دیابت تشخیص داده شود به وی اعمال برخی تغییرات در سبک زندگی توصیه می‌شود. یک مطالعه به نام "برنامه پیشگیری از دیابت" کاهش 58 درصدی را در مردمی که این تغییرات را در درازمدت برای زندگی خود اعمال کرده بودند نشان داد.

رایجترین راه‌های مدیریت پیش‌دیابت عبارتند از:

حفظ رژیم غذایی غنی از فیبر

ورزش منظم

کاهش وزن

استفاده از دارو در صورت تجویز پزشک

برخی از مردم مبتلاء به دیابت از طب مکمل و یکپارچه (CAM) برای مدیریت اختلال مزبور استفاده میکنند. درمان CAM شامل استفاده از مکملها، مدیتیشن، و طب سوزنی است. مردم باید همیشه پیش از اقدام به استفاده از این نوع طب با پزشک مشورت کنند زیرا احتمال تداخل و فعال و انفعال آن با داروهای مصرفی مطرح است.

رژیم غذایی کمکربوهیدرات

مطالعات متعددی عنوان کردهاند که رژیم غذایی کمکربوهیدرات کنترل قند خون، مقاومت به انسولین و وزن را بهبود میبخشد. بسیاری از مردم مصرف 21 تا 70 گرم در روز کربوهیدراتها را رژیم کربوهیدرات تلقی میکنند، اما هیچ تعریف استانداردی در این مورد وجود ندارد. بر مبنای اعلام مقاله مربوط به مطالعه پایین بودن سطح کربوهیدرات‌ها میتواند به افراد دچار دیابت نوع 2 کمک کند اما غالب داده‌ها برگرفته از مطالعات کوتاه مدت بوده‌اند، و اگرچه این مورد به طور خاص پیش‌دیابت را مخاطب قرار نمی‌دهد، آسان است که گمان کنیم همان نتایج در مورد افراد دچار پیش‌دیابت نیز مصداق دارد.

رژیم غذایی کمکربوهیدرات برای مردم دچار افزایش میزان کلسترول، بیماری کلیه یا بیماری قلبی توصیه نمی‌شود. مردم پیش از اعمال هر گونه تغییر عمده در رژیم غذایی خود باید با پزشک مشورت کنند.

عوارض پیش‌دیابت

اگر فرد مبتلاء به پیش‌دیابت تحت درمان قرار نگیرد این اختلال میتواند به ‌دیابت و اختلالات دیگری شامل موارد فهرست زیر منجر شود:

بیماری قلبی

استروک

صدمه به عصب

آسیب کلیه

صدمات چشم

آسیب دیدگی پا

عفونت‌های پوست

مشکلات شنوایی

بیماری آلزایمر

خبر خوب در این مورد این است که پیش‌دیابت با اعمال تغییرات درازمدت در سبک زندگی معکوس میشود.

روند پیش‌دیابت قابل معکوس شدن است. مردم میتوانند با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی خود از پیش‌دیابت و دیابت پیشگیری کرده یا سرعت ایجاد آنها را کُند کنند.

بر مبنای اعلام NIH یک مطالعه نشان داده است که 5 تا 7 درصد کاهش وزن به میزان زیادی خطر دیابت را کاهش میدهد. نمونههای شرکت کننده در مطالعه مزبور رژِیم غذایی کم کالری و ورزش به مدت 30 دقیقه برای 5 روز در هفته را دنبال کرده بودند.

سبک زندگی مفید برای قلب شامل موارد زیر است:

تغذیه درست

غذاهای غنی از فیبر مثل میوهها، سبزیجات و غلات کامل برای تحقق اهداف مورد نظر مفیدند. بر مبنای اعلام مایو کلینیک، رژیم غذایی مدیترانه‌ای این اصول را اعمال میکند.

ورزش بیشتر

مردم میتوانند خطر بروز دیابت را با ورزش منظم کاهش دهند. 30 دقیقه فعالیت از هر نوع مثل راه‌پیمایی، که باعث افزایش ضربان قلب به تعداد هدف شود، در طول اغلب روزهای هفته توصیه میشود.

راههای مشارکت دادن فعالیتهای جسمانی در برنامه‌های روزانه زندگی شامل موارد زیر است:

استفاده از دوچرخه برای رفتن به محل کار

پیادهروی به جای استفاده از اتوبوس یا اتومبیل شخصی

رفتن به سالن ورزش

مشارکت در ورزش‌های گروهی

بر مبنای اعلام "انجمن آمریکایی دیابت" 30 دقیقه ورزش در هر روز و کاهش 5 تا 10 درصد وزن بدن ریسک ابتلاء به دیابت نوع 2 را بیش از 58 درصد کاهش می‌دهد.

نظرات

پانته آ
من هم همین مشکل را دارم لطفا راهنمایی کنید
شیوا

مطلب بسیار مفیدی بود ممنون از اطلاع رسانیتون

حمیده دهقان
بسیار متشکرم
Joe Henderson
Dude, this is awesome. Thanks so much
ارسال نظر
سایر پزشکان مرتبط